Zvezda Severnjača i dalje misterija

Zvezda Severnjača i dalje misterija

Zvezda Severnjača (Polaris), koja se nalazi skoro tačno iznad Severnog pola, vekovima služi putnicima za orijentaciju bez kompasa, ali poslednja ispitivanja pokazuju da ona krije još mnogo nepoznanica.

Podaci koje astrofizičari dobijaju prilikom ispitivanja Severnjače se ne podudaraju, iako se smatra da su načini računanja precizni. Problem je i što Severnjača „zaslepljuje“ i najnaprednije teleskope.

To je takođe najbliži Zemlji cefeid, vrsta zvezde koja redovno pulsira u prečniku i svetlini. A Severnjača je deo binarnog sistema i ima sestru zatamnjenja, poznatu kao Polaris B, koje možemo gledati kako kruže Zemljom.

“Međutim, kako saznajemo više, postaje sve jasnije da manje razumemo o Polarisu”, napisali su autori novog rada o čuvenoj zvezdi.

Problem sa Severnjačom je taj, što se astrogizičari nikako ne mogu složiti koliko je ona velika ili koliko je udaljena od Zemlje.


Kako izračunati veličinu zvezde i intenzitet kojim sija

Postoji nekoliko načina za izračunavanje mase, starosti i udaljenosti zvezde kao što je Severnjača. Jedan od njih je model zvezdane evolucije, kako objašnjava Hilding Nilson sa Univerziteta u Torontu.

Pomoću te metode, naučnici proučavaju sjaj, boju i tempo kojim zvezda pulsira, a potom se ti podaci koriste da bi se odredila veličina zvezde, intenzitet kojim sija i u kojoj je fazi života.

Na taj način astrofizičari mogu vrlo lako matematičkim putem da utvrde njenu udaljenost od Zemlje.

Modeli računanja koje astrofizičari primenjuju izuzetno su precizni. Ipak, kada se na ovaj način dobijeni podaci uporede sa merenjima svemirskog teleskopa „Habl“ i drugim proračunima, podaci se ne podudaraju, jer je Severnjača smeštena iznad Zemljinog severnog pola i izvan je vidnog polja većine teleskopa.

A teleskopi koji imaju potrebnu opremu za precizno merenje svojstava zvezde obično su dizajnirani da proučavaju mnogo slabije, udaljenije zvezde. Severnjača je suviše sjajana za te instrumente; u stvari, zaslepljujuća je za njih.


Zbunjujuće razlike u merenju

Oko Severnjače orbitira i zvezda Polaris B, njen saputnik slabijeg sjaja. Iako su zvezde u binarnom sastavu otprilike iste veličine, proračuni pokazuju da je Polaris B zapravo daleko stariji od Severnjače, što je neuobičajeno za binarni sistem.

Modelom zvezdane evolucije izračunato je da je masa Severnjače sedam puta veća od Sunca, dok merenja drugom metodom pokazuju da je njena masa 3,75 puta veća, što je velika i zbunjujuća razlika.

Ti nalazi doveli su naučnike do drugog, još čudnijeg objašnjenja: možda je glavna zvezda sistema nekada bila dve zvezde, koje su se sudarile pre nekoliko miliona godina. Takav binarni sudar može podmladiti zvezde, uvlačeći dodatni materijal i čineći da zvezde izgledaju kao da su samo “prošle kroz fontanu mladosti.”

Izvor:  Live Science 
  •   
  •   

Komentar

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *